گیاهان علفی
۱-پیازها و ساقه ها :
پیازها، که اعضای فربه و مدور هستند برگهای گوشتالود و مملو از غذا دارند، آن طور که در گل حسرت و انوع گل نرگس دیده می شود. ساقه ها مدور و قطور هستند و نمونه بارز آن در گل زعفران به وجود می آید.
اندامهای ذخیره کننده که ساقه های زیرزمینی قطور و تخم مرغی اند برگها و جوانه های ظریف دارند، آن طور که در بوته سیب زمینی دیده می شود. ساقه های زیرزمینی که بلند و قطور هستند از یک سر آنها جوانه ساقه هوایی و از سردیگر ریشه به وجود می آید. انواع زنبق و بسیاری از گندمیان ساقه های زیرزمینی دارند.
پیازها و ساقه ها ـ و وابستگانشان ، یعنی اندامهای ذخیره کننده و ساقه های زیرزمینی ذخیره کننده غذای آن گروه از گیاهان اند که علفی هستند وساقه های نرم دارند. این گیاهان به طور سالانه می رویند. چنین گیاهان طویل العمر را گیاهان پایا می خوانند. درختان و بوته ها از جمله گیاهان چوبی پایا هستند و تنه و شاخه های آنها حتی در مناطق بسیار سردسیر هم در سراسر سال زنده می مانند. اما گیاهان علفی پایا چنین نیستند: برگهای بعضی از این گیاهان، از جمله گندمیان، در زمستان نمی ریزد و رشد گیاه هم تا حدودی کند می شود، بعضی دیگر، مثل پیازها و انواع گل لاله در زمستان کاملا، برهنه می شوند و در زیرزمین به صورت خفته باقی می مانند. در هر دو حالت، آن قسمت از گیاه که در زیر زمین است به صورت انبار غذا عمل می کند تا در بهار آینده دوره جدید رشد گیاه آغاز گردد.
گیاهان علفی (برگ دار) پایا عبارتند از اعضای خانواده سوسن و زنبق ، انواع عادی سوسن شامل لاله، سنبل، پیاز، سیر و سوسن های حقیقی هستند.
توت فرنگی از جمله گیاهان پایایی است که با ایجاد ساقه های رونده ـ تولید مثل می کنند. هر بوته جدید توت فرنگی درسال اول دسته ای از برگ و گل و میوه و ساقه های رونده تولید می کند، در سال بعد بعضی از بذرهای گیاه ممکن است برویند و ساقه های رونده آن هم ریشه می دوانند و به تدریج بوته های تازه به وجود می آیند. این فرایند هر سال ادامه می یابد. توت فرنگی هایی که می خوریم در واقع ساقه سرخ و گوشتالود گیاه، و تخمه های بسیار کوچکی که در سطح قسمت گوشتالود ساقه فرو رفته اند، میوه های حقیقی بوته توت فرنگی هستند.
۲-گیاهان دولپه ای یا دو برگچه (اقلیم معتدل) :
بیشتر گونه های این گیاهان دولپه ای (دارای دوبرگچه ) هستند و عبارتند از خانواده کلم، تربچه ، شغلم، گل کلم و کلم ایتالیایی بهترین نمونه های آن به شمار می آیند، و خانواده پنچه غازی که اسفناج و چغندر از اعضای آن هستند. گل بنفشه فرنگی، همیشه بهار و اطلسی گونه هایی از این گیاهان هستند که بیشتر در باغچه ها کاشته می شوند.
قسمتهای هوایی گیاهان علفی ـ ساقه ها، برگها و دمگل ها ـ معمولا در فصل پاییز خشک می شوند. گونه های یک ساله فقط یک فصل رشد دارند که در انتهای آن تمام گیاه از بین می رود. چرخه زندگی گیاهان دو ساله طی دو فصل رشد تکمیل می گردد. گیاهان پایا، مثل خانواده زنبق نیز از جمله گیاهان علفی هستند. هر سه نوع یاد شده بسیار جالب توجه اند زیرا بعضی اوقات فاصله بین آغاز رویش بذر تاگل دادن آنها بیش از چند هفته نیست، و از درختان و بوته هایی که سالها طول می کشد تا گل بدهند، به مراتب سریع تر تکثیر می شوند. البته ، پرورش دهندگان گل در مناطقی که آب و هوای معتدل دارند، گونه هایی مانند همیشه بهار را نیمه مقاوم به شمار می آورند، چون بذرهای آن در مرحله جوانه زدن تاب تحمل سرمای شدید را ندارند.
۳-کاکتوسها (اقلیم گرمسیری):
کاکتوس واژه ای است یونانی به معنای گیاه خاردار، و بسیاری از کاکتوسها ساقه ها ومیوه های پرخاری دارند که جانوران را از بلعیدن آنها باز می دارد.
گیاهانی که در صحراها و خارستانهای نواحی خشک می رویند، همواره باید کم آبی را تحمل کنند. کاکتوسها، به عنوان مثال ، برای آنکه با این وضعیت سازگار شوند برگ ندارند و بنابراین ، فرایند فتوسنتز در ساقه ها و شاخه های سبزشان به وقوع می پیوندد. فقدان برگها از هدر رفتن آبی که در مرحله تولید غذای یاخته به وجود می آید، ممانعت می کنند. برخی از گیاهان نواحی گرم و خشک ،آبدار هستند. این گیاهان برگهای قطوری دارند که آب را در خود نگه می دارند و مانند کاکتوسها، غالباً به کمک ریشه های درازشان ازاعماق زمین آب جذب می کنند.
کاکتوسها ، بومی نواحی گرم و خشک امریکای شمالی و جنوبی هستند .